NÜKLEER ENERJİ DÜNYASI

Maddeden Gelen Enerji

Nükleer Enerji Dünyası Sayfalarına
Hoş Geldiniz

Nükleer enerji teknolojisi uranyum ve plütonyum gibi bazı ağır atomların bölünmesi sonucunda ortaya çıkan enerji yardımıyla üretilen ısı enerjisi kullanılarak buhar türbininin dönmesi ve türbine bağlı jeneratörden elektrik üretilmesi şeklinde bir enerji üretim yöntemidir. İlk olarak 1940'lı yıllarda geliştirilmiş, ikinci dünya savaşınının ardından da ticari elektrik üretimi amacıyla kullanılmaya başlanmıştır.

Nükleerin ilk yıllarında, insanlığın önümüzdeki binlerce yıllık enerji ihtiyacının nükleer enerji yardımıyla karşılanabileceği öngörülmüş, gelecekte elektriğin sayaç bile gerektirmeyecek kadar ucuz olabileceği düşünülmüştür.  Diğer yandan zaman içerisinde durumun böyle olmadığı görülmüş, yüksek radyasyon içeren tesislerin işletmesinin ne kadar zor olabileceği anlaşılmıştır. Meydana gelen kazalar nükleer enerji tesislerinin daha sıkı denetlenmesine, tasarım ve inşaatlarının daha maliyetli hale gelmesine sebep olmuştur.  Yeni yönetmelikler, güvenlik tedbirleri, sıkı lisanslama şartları; nükleer enerji daha pahalı ve riskli yatırımlar haline dönüştürmüştür. Birçok ülkede politik sebepler ve halkın kabulü ile ilgi problemler nedeniyle çözümsüz kalan nükleer atık konusu nükleer santrallerin yaygınlaşmasına sınır getirmiştir. Batı dünyasında 1990'lı yıllarda yaşanan büyük nükleer durgunluğun ardından 2010 yılı sonrası için öngörülen nükleer rönesans ve yeniden yükseliş de Fukushima kazası sonrası sekteye uğramış, birçok ülke nükleer enerji ile ilgili gelecek öngörülerini değiştirmiş veya sorgulamaya başlamıştır.

Günümüzde yaklaşık 16 ülke elektrik ihtiyacının en az yüzde 25'ini nükleer enerjiden sağlamaktadır. Ülkemizde de 1970'lerden beri nükleer enerji kullanımı zaman zaman gündeme gelmektedir. Ülkelerin nükleer teknolojiyi ucuz, güvenli ve güvenilir bir şekilde başarıyla kullanabilmeleri için karşılanması gereken birçok şart ve oluşturulması gereken ciddi bir altyapı bulunmaktadır. Bu sayfalar nükleer enerji ile ilgili birçok farklı temel bilgileri, altyapı gerekleri ile ilgili kaynak bilgileri ve diğer ilgili konuları bir arada toparlamak amacıyla oluşturulmuştur. Bu sayfalar kesinlikle nükleer yanlısı veya karşıtı değildir. Nükleerin faydalı ve sıkıntılı konularına aynı anda tarafsız bir gözle dikkate alınmaya çalışmaktadır. Farklı konularda bilgilere ulaşmak için lütfen ilgili bağlantıların üzerine tıklayınız.

Nükleer Projelerden

Alınan Dersler

Nükleer projelerde yapılan hataların sonuçları çok büyük olabilmektedir. Dünyada hatalar nedeniyle zamanında tamam- lanamamış, iptal olmuş, hatta yüzde 99'u tamamlandığı halde devreye alınanamamış bir çok santral projesi bulunmaktadır. Bu hataların tekrarlanmaması için, son yıllarda gerçekleştirilen nükleer projelerinden yaşanan problemlerin incelenmesi ve tecrübelerin yeni projelerde kullanılması gerekmektedir. Etkin nükleer program yürüten ülkeler bu amaçla bir bilgi yönetim sistemi oluşturmakta, projelerde alınan dersleri arşivleyerek, proje paydaş- larının kullanımına açmaktadır. Böylece; yeni projelerin per- formansını arttırmak, mümkün olabilmektedir......

Daha Fazla Bilgi

Güvenlik

Kültürü

 

Çernobil faciası yönetsel kültürün güvenlik performansı açısından ne kadar önemli olduğunu ortaya çıkarmıştır. O günden buyana "güvenlik kültürü" nükleer santral ile ilgili faaliyetlerle uğraşan kuruluşlar için "olmazsa olmaz" bir yönetsel öğe haline gelmiştir. Güvenlik kültürü iş ortamında güvenlikle ilgili konulara nasıl bir yaklaşım sergilendiğininin bir göstergesidir; en başta - neticiler olmak üzere bütün çalışanların güvenlikle ilgili konulara bakışlarını, tutumlarını, inançlarını ve algılarını be- lirlemektedir. Güvenlik kültürü sağlam olan bir kuruluşta güvenlik her şeyden önce gelmelidir. Bu da ancak modern ve etkin bir yönetim sistemi ile sağlanabilecektir....

Daha Fazla Bilgi

Ulusal

Konum

Hükümetin nükleer enerji programı geliştirmeye açık destek sağlaması gerekmektedir. Bu desteğin en önemli göstergesi, altyapı geliştirmeye yönelik yeterli insan kay-nağı, zaman ve bütçe ayrılmasıdır. Çalışmalar sırasın-da uzun vadeli sosyal, politik, ve ekonomik dengeler sürekli göz önünde bulundurulmalıdır.....

Daha Fazla Bilgi

Proje

Yönetimi

İki ünitelik bir nükleer santralın inşası yaklaşık 75 bin iş kaleminden oluşmaktadır. Çalış-maların başarısı açısından etkin proje yönetimi yön-temlerinin kurllanıl-ması şarttır. Proje yönetimi ayrıca yerli katkı açısından da ilk transfer edilmesi gereken teknolojidir ve öğrenilmesi için tedbirler alınmasına ihtiyaç duyar...

Daha Fazla Bilgi

Yönetim Sistemi

Nükleer projeye etki yapan bütün kuru-luşların kalite ve güvenlik kültürlerini temel alarak şekil-lendirmiş modern ve etkin bir yönetim sistemi kurması gerekmektedir. Alt-yapı geliştirmenin her aşamasında yüksek düzeyde ehil yönetimlerin oluşturulması nük-leer programın ba-şarısı için hayati önem taşımaktadır.

Daha Fazla Bilgi

Finansman ve

Mali Destek

Nükleer tesisler finansman açısın-dan riskli yatırım-lardır. Yüksek yatı-rım maliyeti büyük miktarlarda yüksek finansmana ihtiyaç duymaktadır.Ayrıca, ilk santral inşasın-dan önce büyük miktarda finansal kaynağın 19 farklı alanda ülke alt-yapısı geliştirme çalışmaları için kul-lanılması gerek-mektedir. Yeterli olmayan her altyapı öğesi, projeler için risk anlamı taşır...

Daha Fazla Bilgi

Yerli

Katkı

Bir nükleer tesisin inşa ediledbilmesi ve işletilebilmesi için birçok mal, hizmet ve bileşene ihtiyaç duyulmak-tadır.Yedek parça-lar, sarf malzemele-ri, ekipman tamirleri ve kalibrasyon hiz-metleri bunlardan sadece birkaç tanesidir. Nükleer sektör diğer hiçbir sektörün ihtiyaç duymadığı seviyede kalite gereklerine ve yüksek seviyeli sıkı standartlara uyum gerektirmektedir...

Daha Fazla Bilgi

Nükleer Silahsızlanma

Nükleer santral ça-lışmaları sırasında silahsızlanma ile il-gili uluslararası an-laşmalara uyulması şarttır. Böylece pro-jelerin gereksiz risk-lerle gecikmesi ön-lenebilmektedir. Si-lahsızlanma ulus-lararası ilişkiler açı-sından çok önem-lidir. Bu amaçla nükleer malzeme-lerin sadece barışçıl amaçlar için kulla-nılmasını garanti al-tına alacak bir iç denetim yapısı o- luşturulmalıdır..

Daha Fazla Bilgi

Düzenleyici Altyapı

Nükleer santraller radyoaktif maddele-rin kullanılmasını gerektirmektedir.Bu maddeler halka, çevreye ve çalışan-lara uygunsuz risk-ler oluşturmama-lıdır. Bunu gerçek-leştirebilmek için bağımsız ve ehil bir nükleer düzenleyici kuruluşun bulunma-sı,bu kuruluşun santralin ömrü bo-yunca santral tasa-rımcısı ve santral sahibi ile karşılıklı olarak düzenleyici, denetleyici bir çer-çevede etkileşmesi gerekmektedir.

Daha Fazla Bilgi

Rasyasyondan Korunma

Nükleer santralları diğer elektrik üretim yöntemlerinden ayı-ran en önemli özelliklerden bir ta-nesi, normal işletme sırasında yüksek seviyeli radyoaktif maddeler ile çalışıl-masıdır.Halkın, do-ğanın ve çalışan-ların her şart altında korunması amacıy-la yasalar, yönet-melikler ve izleme programlarına ihti-yaç duyulmaktadır. Nükleer santral işine girmek isteyen bir ülke radyasyon, atık ve nakliye güvenliği ile ilgili altyapıya sahip olmalıdır.

Daha Fazla Bilgi

Elektrik Şebekesi

Ulusal enerji starte-jisinin bir parçası olarak nükleer ener-ji kullanmaya yöne-lik verilecek karar, ulusal elektrik şebe-kesinin boyutu ve konfigürasyonu ile yakından alakalıdır. Gerektiği takdirde elektrik şebekesinin de nükleer santral projelerine paralel olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Şe-beke güvenilirliği güvenlik için önem-lidir.Nükleer santral-ler işletme sırasın-da güvenilir dış elektrik kaynağına ihtiyaç duymaktadır.

Daha Fazla Bilgi

İnsan Kaynakları

Bir nükleer santralı satın almak, kaliteli bir şekilde inşa et-mek, lisanslamak,  güvenli bir şekilde işletmek ve iyi şartlarda tutabilmek için farklı bilimsel ve mühendislik alanla-rından bilgili ve ehil insan kaynaklarına ihtiyaç duyulmak-tadır. İnsan kaynak-ları bir nükleer santral programının en değerli yatırım-ları arasındadır. Nükleer programın başarısı için yetiş-miş kaynaklarının iyi kullanılması ge-rekmektedir.

Daha Fazla Bilgi

Halkla

İlişkiler

Başarılı nükleer programlar olumlu politik atmosfere ih-tiyaç duymaktadır. Böyle bir atmosfer, projeden etkilene-cek paydaşların projeye katılımı ile sağlanabilir. Halkın, desteklesin veya karşı olsun ilgili bütün tarafların fikri değerlidir ve dikkate alınmalıdır. Kaygıla-ra çareler üretilmeli-dir. Böyle bir ortam ancak açık ve dürüst iletişim ile sağlanabilmektedir. Güvenin üst düzey-de tutulması sağ-lanmalıdır.

Daha Fazla Bilgi

Santral

Sahası

Türkiye gibi deprem ülkelerinde nükleer santral kurulabile-cek konumların sa-yısı azdır. Bu ko-numları bulmak ve geliştirmek oldukça zordur. Nükleer santral programları-nın başarı için doğru saha seçimi ve bu sahaların etkin bir şekilde kullanımı önem taşımaktadır.  Da-hası sahanın inşaat için hazır hale getirilmesi de gere-cektir. Bu da karmaşık saha altyapı projelerine ihtiyaç duyar. 

Daha Fazla Bilgi

Çevre

Koruma

Nükleer santral ça-lışmalarında çevre-nin santral kaynaklı tehlikelerden  koru-masına ayrı bir önem verilmelidir. Normal santral iş-letmesi sırasında çevreye yasal sınır-ları geçmemek kay-dıyla gaz ve sıvı atıklar salınmakta-dır. Ayrıca, her ne kadar santral kay-naklı radyoaktif madde salınımı riski düşük de olsa, böy-le bir olayın etkileri oldukça büyük olabilmektedir.

Daha Fazla Bilgi

Acil Durum Planlaması

Nükleer tesisler gü-venliğe en üst dü-zeyde özen gösteri-lecek şekilde tasar-lansa da kaza ihtimali hiçbir za-man sıfır değildir. Oluşabilecek kaza-ların etkileri radyo-aktif maddeler söz konusu olduğundan büyük olabilmekte-dir. Bu durum acil durumlar sırasında halkın, çevrenin ve çalışanların korun-masını sağlayacak acil durum planları-nın hazırlanmasını gerektirmektedir...

Daha Fazla Bilgi

Emniyet Altyapısı

Nükleer tesislerde içerden ve dışları-dan gelebilecek tehditlere karşı  emniyet ve fiziksel korunma tedbir-lerinin alınmasını gerektir. Bu tedbir-ler tesis için gerçek-leştirilen tehdit ana-lizleri sonucunda belirlenebilmektedir. Tesis emniyeti ça-lışmaların her aşa-masında ilgili taraf-ların katıldığı koor-dineli bir çabaya ihtiyaç duyar. Teh-dit analizlerinin sü-rekli güncel tutulur.

Daha Fazla Bilgi