|
1950 
Ocak 27 - Klaus
Fuchs, Manhattan projesi sırasında, nükleer silahlar ile ilgili bazı
gizli bilgileri Sovyetler Birliğine verdiğini itiraf etti.
Ocak 31 – ABD
Başkanı Truman, hidrojen bombası geliştirmeye başlanacağı yönündeki
kararı açıkladı.
Şubat – Senatör
Joseph McCarthy komünizm ile ilgili fikirleri ABD kıtasından silmek
amacıyla bir kampanya başladı. McCarthy’cilik diye bir akım ortaya
çıktı.
Mart 1 –
İngiltere’de, fizikçi Klaus Fuchs, gizli nükleer bilgileri Sovyet
ajanlarına aktarması yüzünden 14 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Daha sonra ortaya çıkan kanıtlar yüzünden, ABD’de Julius ve Ethel
Rosenber, ajanlık suçundan ölümle cezalandırıldı.
Nisan 11 – Nükleer
bomba taşıyan bir B-29 bombardıman uçağı, New Mexico’daki Kirtland
Hava Üssün yakınlarındaki dağlık bölgede düştü. Kazada bomba imha
oldu fakat, bombayı ateşleyen kapsül zarar görmedi.
Haziran 25 – Kuzey
Kore’nin Güney Kore’yi işgal etmesi ile beraber Kore Savaşı
başladı.
Eylül 30 –
Amerikan Ulusal Güvenlik Programı NCS- 68 ile ABD savunma bütçesini
%350 oranında arttırdı.
1951 
Ocak 27 – Nevada
Deneme Sahasındaki ilk atom bombası denemesi gerçekleştirildi.
Atmosferde gerçekleştirilen ve Able adı verilen bu denemede, bomba
yer yüzeyinden yaklaşık 325 metre üstünde patlatıldı.
Mart 29 - Julius
ve Ethel Rosenberg atom bombası ile ilgili gizli bilgileri SSCB’ye
vermek suçundan idamla cezalandırıldı.
Nisan 4 – Edward
Teller, yeni hidrojen bombası tasarımı ile ilgili raporu sundu.
Mayıs 9 – George
adı verilen nükleer deneme ile, bir atom bombası yardımıyla
termonükleer reaksiyonu tetiklemek için gerekli şartları
oluşturabileceği ilk kez doğrulandı.
Haziran – 1950
yılında ilk kez kritik hale gelen ikinci İngiliz plütonyum üretme
reaktörü BEPO, işletmeye alındı.
Eylül 17 –
Amerikan Fizikçi Marshall Holloway, hidrojen bombası geliştirme
projesine müdür olarak atandı. Bu atamadan kısa bir süre sonra,
Edward Teller, Los Alamos, New Mexico’yu terk etti.
Eylül 24 -
Sovyetler Birliği, geliştirilmiş Plütonyum düzeneği içeren ikinci
nükleer silah denemesini gerçekleştirdi.
Ekim 22 -
İspanya'da Nükleer Enerji ile ilgili araştırma-geliştirme
faaliyetlerini yürütmek amacıyla Nükleer Enerji Komisyonu (Junta
de Energia Nuclear, JEN) oluşturuldu.
Aralık 11- Nükleer
bölünme (fisyon) reaktörlerinden ilk kullanılabilir elektrik üretimi
Idaho’daki Ulusal Reaktör Test İstasyonu diye anılan yerde gerçekleştirildi ve
Deneysel Üretken Reaktörü EBR-I; 150 Watt’lık 4 ampulü yakacak kadar
elektrik üretti. Burası daha sonra Idaho Ulusal Mühendislik
laboratuarı şeklinde adlandırıldı.
1952 
Ocak 11 -
Birleşmiş Milletler, Atom Enerjisi Komisyonunu kapattı. Yerine
Silahsızlanma Komisyonu oluşturdu.
Şubat 4 -
Silahsızlanma Komisyonu ilk toplantısını yaptı.
Mart – İngiliz
Kraliyet Hava Kuvvetleri ve Amerikan Stratejik Hava Birlikleri,
Sovyetler Birliği üzerinde keşif uçuşlarına başladı.
Haziran -
İtalya'da nükleer enerjiyi geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla
CNRN (Comitato Nazionale per le Ricerche
Nucleari) adında bir ajans oluşturuldu.
Eylül - Livermore,
California’da ikinci bir Amerikan nükleer silah geliştirme
laboratuarı kuruldu.
Ekim 3 -
"Hurricane" adında ve 25 kiloton gücündeki ilk İngiliz atom bombası,
Avustralya’da bulunan Monte Bello Adalarında denendi.
Ekim- Aiken, Güney
Carolina’daki Savannah River Tesisleri, Ağır Su Tesisinin çalışmaya
başlaması ile beraber, hizmete alındı.
Ekim 31 – ABD
"Mike" adındaki ilk hidrojen bombasını Eniwetok mercan adalarında
patlattı. Bu bombanın gücü 10.4 megaton civarındaydı.
1953 
Mart 5- Sovyet
Lider Juseph Stalin öldü.
Mart 20 – Nikita
Khrushchev, ilk Komünist parti sekreteri seçildi.
Haziran 4 -
Amerikan Atom Enerjisi Komisyonu (AEC) EBR-I reaktöründe "üretken
reaktör" prensibinin ilk kez kanıtlandığını açıkladı.
Haziran 26 –
Nikita Khrushchen, Sovyet bomba projesinin başında bulunan ve gizli
polis biriminin başkanı Lavrentili Beria’nın tutuklanmasını
onayladı.
Temmuz 27 – Kore
savaşında ateşkes imzalandı.
Ağustos – General
Edmundson; nükleer silahlarla donatılmış yirmi adet B-36 savaş
uçağının Japonya’da Okinawa adasına konuşlandırılmasını onayladı.
Ağustos 8 – Sovyet
Başbakanı Georgi Malenkov, Sovyetler Birliği’nin hidrojen bombasını
başarıyla geliştirdiğini açıkladı.
Ağustos 12 –
Sovyetler Birliği, Joe 4 isimli basit bir hidrojen bombası
düzeneğini Siberya'daki Semipalatinsk test sahasındaki bir kulede
patlattı. Bu bomba, Andrei Sakharov’un “dilimli kek” tasarımına
sahipti ve aslında tam anlamıyla bir Hidrojen bombası sayılmazdı.
Kasım 7 – Avukat
William L. Borden, FBI’ın müdür J.Edgar Hoover’e bir mektup yazarak
Robert Oppenheimer’i Sovyet ajanı olduğunu ihbar etti.
Aralık – ABD
Başkanı Eisenhower, Viyana'da düzenlenen “Barış için Atom”
zirvesinde, Nükleer Enerjinin barışçıl amaçlarla geliştirilmesine
yönelik uluslararası işbirliği yapılmasını önerdi.
1954 
Ocak 21 – 18 aylık
imalat süresinin ardından; USS Nautilus, ilk Amerikan nükleer
denizaltısı, denize indirildi.
Mart 1 – Uzak
mesafelere füzelerle taşınabilen ilk hidrojen bombası tasarımı Bikini
mercan adalarından denendi. "BRAVO" adındaki bu hidrojen bombası
14.8 megaton güce sahipti. Işınetkin (radyoaktif) serpinti bu adalar
civarında yaşayan insanları ve yerel balıkçıları etkiledi.
Nisan 12
- Mayıs 6
– Oppenheimer’ın ABD’ye sadakati konusunda açılan davalar, güvenlik
izinlerini kaybetmesi ile sonuçlandı.
Ağustos – Nükleer
enerjinin özel sektör kanalıyla teşvik edilmesi ve ABD Başkanının
“Barış için Atom” konuşmasında belirttiklerinin hayata
geçirilebilmesi amacıyla düzenlenen “Atom Enerjisi Yasası” Amerikan
Senatosunda kabul edildi.
1955 
SCCB, Bear ve
Bison adında iki stratejik bombardıman uçağını devreye aldı.
İngiltere,
hidrojen bombası geliştirmeye başlayacağı yönündeki kararını
açıkladı.
İsviçrede 150 yakın özel şirket bir
araya gelerek Würenlingen'de bir nükleer araştırma merkezi kurdu. Bu
merkez'de ABD'den satın alınan SAPHIR ve tamamen yerli imkanlarla
yapılan DIORIT adında iki araştırma reaktörü kurma çalışmalarına
başlandı.
Mart 18 – Nükleer
reaktörler için ilk patent, 2,708,656 nolu lisans numarası ile
Amerikan Patent Ofisi tarafından Atom Enerjisi Komisyonuna verildi.
Bu patent, Enrico Fermi ve Leo Szilard’ın 2 Aralık 1942’deki kendi
kendini sürdürebilir zincir reaksiyonu yöntemini içermekteydi.
Temmuz 17 – Idaho
eyaletindeki Arco kasabası, kaynar su deneme reaktörü BORAX-III’ün
ürettiği nükleer enerji kaynaklı elektriği kullanan ilk kasaba
olarak tarihe geçti.
Ağustos 8 –
Nükleer Enerjinin Barışçıl Kullanımı ile ilgili Cenevre, İsviçre’de
bir konferans düzenlendi. 73 ülkenin katıldığı konferansa ülkeler
toplam 1428 temsilci gönderdi.
Kasım 22 – İlk
gerçek anlamdaki Sovyet hidrojen bombası, deneme amacıyla bir
uçaktan Kazakistan üzerine bırakıldı. Bomba 1.6 megaton gücüne
sahipti. Bomba çalışmaları Andrei Sakharov liderliğinde
gerçekleştirildi.
Savaş sonrası
F.Almanya'da barışçıl amaçlarla nükleer enerji çalışmalarına başlandı
ve nükleer konularla ilgili Bonn merkezli bir Federal Bakanlık
oluşturuldu.
1956 
Temmuz 1 – Elektrik
üretmek amacıyla kurulmuş dünya’nın ilk nükleer güç santralı,
Rusya’da Obinsk’de işletmeye alındı (5 MW gücünde).
Temmuz 27 - Bir
Amerikan bombardıman uçağı, 3 adet Mark 6 tipi nükleer bomba ile
beraber İngiltere’nin Kraliyet Hava Üstünde kaza yaptı. Çıkan yangın
bombaları imha etti, fakat bomba ateşleme sistemleri çalışmadığı
için nükleer patlama meydana gelmedi.
Ağustos -
Dünyanın elektrik üretmek amacıyla inşa edilmiş ilk büyük kapsamlı
nükleer enerji santralı Calder Hall, İngiltere’de işletmeye alındı
(50 MW gücünde)
Ekim - Macar
devrimi, Sovyet Tankları altında ezildi.
Ekim 26 –
Uluslararası Atom Enerjisi ajansının kuruluş yasası New York’da
imzalandı.
Fransa'da, Chinon sahasında
çalışmalarına başlanan 3 adet doğal uranyumlu gaz soğutmalı
reaktörden (NUGG) ilki olan G1 hizmete alındı. G1 Fransa'da elektrik
üretiminde kullanılan ilk reaktör oldu.
1957 
Nisan 30 - İsviçre'nin ilk araştırma
reaktörü SAPHIR reaktörü kritik hale geldi.
Mayıs 15 – İlk
İngiliz hidrojen bombası Pasifik’teki Christmas adalarında
patlatıldı. Daha büyük bir güç beklenirken, bomba ancak 200 - 300
kiloton arası bir güçte patladı.
Mayıs 25- Avrupa
Atom Enerjisi Topluluğu (EURATOM) ve Avrupa Ekonomik Topluluğunu
oluşturan Roma Antlaşmaları imzalandı.
Haziran - Tam
anlamıyla özel sektör sermayesi ile yapılan ilk özel sektör ticari
nükleer santralı olan Dresden-1’in inşasına ABD’de başlandı.
Temmuz 12 –
ABD’nin California eyaletinin Santa Susana kasabasında kurulan
Sodyum Soğutuculu Reaktör Deney düzeneği, ilk kez bir sivil (askeri
olmayan) bir reaktörden elektrik enerjisi üretti ve Güney California
şebekesine ürettiği elektriği verdi.
Temmuz 29 –
Birleşmiş Milletler Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı oluşturuldu. Ajansın görevi,
nükleer reaktörleri ve tesisleri, sadece barışçıl amaçlarla
kullanıldıkların dair denetlemek şeklinde belirlendi.
Ağustos 4 – 1955
yılında İngiliz yardımıyla inşasına başlanan Hindistan’ın ilk
nükleer reaktörü Aspara kritikliği sağladı. Bu reaktör,
Sovyetler Birliği dışında, Asya kıtasında çalışmaya başlamış ilk
reaktördür.
Ağustos 26 –
Sovyetler Birliği, kıtalararası balistik bir füzenin başarıyla
denediğini açıkladı.
Eylül 19 – ABD,
"Rainier" adındaki ilk yeraltı nükleer silah denemesini Las
Vegas’dan yaklaşık 160 km uzakta bulunan Nevada Test Sahasındaki dağ
tünellerinde gerçekleştirdi. Bu patlama 1.7 kiloton gücünde
gerçekleşti.
Eylül 29 –
Sovyetler Birliği’nin Mayak nükleer tesislerinde, 70,000-80,000 ton
radyoaktif çamur taşıyan tankları soğutan sistemde meydana gelen
arıza, büyük bir patlamanın meydana gelmesine sebep oldu. Radyoaktif
madde içeren duman etrafa yayıldı.
Ekim 1 – Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının ilk genel konferansı Viyana’da
başladı.
Ekim 4 –
Sovyetler Birliği Sputnik adında bir gemiyi uzaya fırlattı.
Sputnik, uzaya fırlatılan ilk gemi oldu.
Ekim 10 –
İngiltere’nin Windscale Nükleer Reaktörünün grafit içeren reaktör
kalbinde yangın çıktı. Işınetkin (radyoaktif) maddeler reaktör
çevresindeki atmosfere yayıldı.
Ekim 31- "Nükleer Yumurta" adı verilen
F.Almanya'daki ilk araştırma reaktörü Münih Teknik Üniversitesinde
işletmeye alındı.
Kasım 1 - Japonya'da Nükleer Enerji
çalışmalarına öncülük etmesi amacıyla Japon Atom Enerjisi Şirketi
(JAPC) kuruldu.
Kasım 8 –
İngiltere ilk gerçek anlamda başarı olan hidrojen bombası denemesini
gerçekleştirdi. Bomba 1.8 megaton gücüne sahipti.
Aralık 2–
Amerikanın elektrik üretmek amacıyla inşa edilen ilk büyük çaplı
ticari nükleer santralı Shippingport, Pennsylvania eyaletinde
hizmete alındı.
Aralık 5 - Japonya'da İbaraki eyaleti
ilk ticari nükleer santralın kurulma sahası olarak belirlendi.
1958 
Ocak – ABD’nin
Batı Virginia eyaletinde, bir nükleer savaş sırasında Amerikan
Parlamento’sunun çalışmalarına devam edebilmesi için beton ve
çelik’ten özel bir sığınak inşa edildi.
Mart 11 – B-47
bombardıman uçağı, yanlışlıkla bir nükleer silahı Güney Carolina
eyaletindeki Mars Bluff üzerinde düşürdü. Bombayı ateşlemesine
yarayan patlayıcının tetiklenmesiyle yer yüzeyinde büyük bir krater
oluştu.
Mart 25 – Alman
Parlamentosu, Amerikan nükleer silahlarının Alman topraklarında
konuşlandırılmasını onayladı.
Temmuz 2 – ABD
Başkanı Eisenhower 1954 yılında ABD Atom Enerjisi Yasasına
değişiklikleri onayladı. Yasada yapılan bu değişiklikler, ABD ve
İngiltere arasında nükleer silah tasarımı bilgisi değil-tokuşu
yapılabilmesine müsaade edecek şekilde ikili anlaşmaların
imzalanabilmesine olanak tanımaktaydı.
Eylül 6 –
Quemoy-Matau krizi çıktı. Amerikan komutanı General Twining, Çin’e karşı
nükleer silah kullanma yetkisinin 7. filo komutanlığı verilmesini
istedi. Eisenhower bu isteği ret etti.
Eylül 7 –
Sovyetler Birliği; Eisenhower’ı uyararak, ABD’nin Çin’e karşı
nükleer saldırıda bulunması halinde, Çin’e yardım edeceğini
açıkladı.
Eylül 19 –
Sovyetler Birliği; ABD’nin Çin’e karşı nükleer saldırıda bulunması
halinde, Çin’e yardım edeceği hususundaki uyarısını tekrarladı.
Ekim - İtalya'nın
ilk nükleer santralı Latina'nın (200 MWe) inşasına başlandı.
Ekim 31 – ABD
Başkanı Dwight Eisenhower’ın çağırısı üzerine ABD, Birleşik Krallık
ve SSCB, nükleer testleri gayri-resmi bir şekilde erteledi. Bu
erteleme Kasım 1958 ve Eylül 1961 arasında devam etti.
Aralık 23 –
Shippingport nükleer santralı ürettiği 60 MW’lık elektrik ile
Pittsburgh bölgesindeki elektrik şebekesini beslemeye başladı.
Fransa'da CEA'nın
inşa ettiği ilk kullanılmış yakıt yeniden işleme tesisi Marcoule'de
işletmeye alındı.
1959 
Haziran 9 –
Nükleer silah taşıma kapasitesine sahip ilk Amerikan Polaris
füzeleri hizmete alındı.
Haziran 21 – ABD;
nükleer enerji ile çalışan dünyanın ilk ticaret gemisi Savannah’ı
hizmete aldı.
Ekim 31 – ABD ilk
işlevsel kıtalararası balistik füzeleri ICBM’leri Atlas D’yi Atlas
okyanusuna konuşlandırdı.
Ekim – Illinois
eyaletinde inşa edilen Dresden-1 nükleer santrali, ilk kez kritik
hale geldi (kendi kendini sürdürebilir zincirleme tepkimeyi
sağladı). Dresden-1 tam anlamıyla özel sektör sermayesi ile yapılan
ilk özel sektör ticari nükleer santralı oldu.
Kasım - İtalya'nın
ikinci nükleer santralı Garigliano'nun (150 MWe) inşasına başlandı. |